The role of context in remembering familar persons: insights from semantic dementia.

Semantische Dementie (SD) is een progressieve aandoening die wordt gekenmerkt door een geleidelijke afbraak van semantische kennis. Patiënten die aan deze aandoening lijden, verliezen geleidelijk hun kennis van onder andere: objecten, concepten, beroemde personen en publieke evenementen. Het doel van de studie van Joubere et al. (2004) was om bij een patiënt met SD de rol van context te onderzoeken in het vermogen om kennis van vertrouwde personen terug te roepen. In een experiment werd patiënt J.M. gevraagd om personen te identificeren die op familiefoto's uit recente en afgelegen perioden van haar leven staan. De uitgevoerde testen van semantisch geheugen duiden erop dat ze een beperking had in het matchen van visueel en verbaal semantisch gerelateerde entiteiten en dat ze het grootste deel van haar kennis over beroemde publieke evenementen die zich in de jaren 1920-1990 hadden voorgedaan, was kwijtgeraakt.

J.M. was nauwelijks in staat om namen te geven bij het zien van gezichten van beroemdheden, hoewel ze wel in staat was om nauwkeurige semantische informatie te geven over deze personen bij het zien van hun gezichten. Daarentegen was ze wel in staat om alle persoonlijk bekende personen die haar werden gepresenteerd op foto's en bij de mondelinge presentatie van hun namen correct te benoemen en te identificeren, evenals de specifieke gebeurtenis te identificeren die bij elke foto hoort. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat de namen van persoonlijk bekende personen beter bewaard blijven in de hersenen, dan van beroemde personen, door de emotionele saillantie van informatie die is verkregen door persoonlijke ervaring. Bij familiefoto’s scoorde ze echter perfect, wanneer gevraagd werd om personen en gebeurtenissen te identificeren aan de hand van foto’s. Dit zowel met foto’s van het recente als het verre verleden.

Het ophalen van verre herinneringen kan dus meer 'inspannend' zijn in termen van mentale processen dan het ophalen van meer recent geleefde episodische herinneringen. Deze resultaten suggereren dat visuele signalen efficiënter kunnen werken dan verbale signalen om toegang te krijgen tot autobiografische herinneringen. Daarnaast geven de resultaten aan dat semantische autobiografische kennis is teruggewonnen evenals episodische autobiografische kennis.

Literatuur:

Joubert, S., Mauries, S., Barbeau, E., Ceccaldi, M., & Poncet, M. (2004). The role of context in remembering familar persons: insights from semantic dementia. Brain and cognition, 55(2), 254-261.